Sorularla Kuran’da Bahsi Geçen ve Arabistan da Yaşamış Kavimlerin Tefsirler Işığında kıssaları

Soru-1) Tefsirler ışığında, Kuran’a göre Sebe Halkının yaşadığı ülkeyi tanımlayarak, kavmin niçin helak edildiğini anlatın?

Cevap= Sebe, vaktiyle Güney Yemen’de yaşamış kavmin adıdır. Bu kavmin yurdu bu günkü Arabistan yarımadasının güney batı ucuydu. Yükselişi M.Ö. 110 yılında başlamıştır. Davud ve Süleyman peygamberler zamanında Sebeliler, çok zengindiler ve bu zenginlikleri dünyaca tanınırdı. Sebeliler’in yurtları son derece verimli topraklardan oluşurdu. Sebeliler’in ülkesi hem ticaret güzergahı üzerinde olmasından dolayı hem de yaptıkları barajla su akıtarak tarım yaparak son derece mamur bir ülkeye sahiptiler. Bu topraklar üzerinde kurulmuş uygarlıklarının bazı izleri günümüze kadar gelmiştir. Sebeliler, uygarlıkta ileri bir düzeye ulaşmışlardı. Sebe halkı, hamdetme, iyi amel işleme ve Rablerinin nimetlerini kötüye kullanarak eski inançlarına döndüler. Allah’ta onların üzerine Arim selini göndererek onları helak etti.

Soru-2) Mearib Seddi hakkında bilgi veriniz?

Sebeliler, Yemen’de büyük bir imar faaliyeti gerçekleştirerek daha önce hiçbir kavmin yapamadığı büyüklükte bir sed inşa ederek, çok sayıda çayı akıtmak ve yağmur sularını depolamak koşuluyla büyük bir baraj meydana getirdiler. Sulama kanalları vasıtasıyla bu barajın sularını tarımda kullandılar. Bu sayede de büyük bir zenginlik ve refaha kavuştular.Tarihçi Ebu’l Fida’nın anlattığına göre sed, Mearib yurdunda Sebe b. Yeşcub yapmış ve ona yetmiş kadar çay akıtmış ve uzak vadilerden selleri celb etmiştir. İnşaata önce Sebe’nin başladığı sonra Himyer’in, Lokman’ın, Zülkarneyn’in ve Belkıs’ın devam ettiği muhtemeldir.

Soru-3) Arim Seli nedir? Sonuçlarını belirtiniz?

Cevap= Yüce Allah, İlahi buyruğundan yüz çevirerek verdiği rızıklardan nasiplendikleri halde şükretmeyen Sebe Halkının üzerine, yaptıkları ve birçok nehirlerin sularını birleştiren Mearib sedini yıkarak sularını akıtmıştır. Bu olay,Arim Seli’dir. Sel felaketinden sonra burada yaşayan halk bölgeyi terk ederek Arap yarımadasının değişik yerlerine dağılmıştır. İşte bu olay günümüzdeki Arabistan halklarının ortaya çıkışında önemli bir olay olmuştur.


Soru-4) Sebe Uygarlığı’nın son dönemi hakkında bilgi veriniz?

Cevap= Bu dönem M.S. 300’den İslam’ının doğuşuna kadar olan zaman dilimini kapsar. Bu dönemde, Sebeliler, dış müdahalelerle ve iç mücadelelerin etkisiyle iyice zayıf düşmüşlerdir. Bunun sonucunda da Habeşliler, Yemen’i işgal ettiler. Ancak Yemenliler, daha sonra özgürlüklerini kazandılarsa da Mearib barajı M.Ö. 450-51 yıllarında yıkılarak büyük bir sel meydana geldi ve bu Sebe uygarlığının sonu oldu. Baraj Ebrehe devrinde onarıldıysa da sulama sistemi bir daha eski haline getirilemedi ve halk bölgeyi terk etti.

Soru-5) Yemen’de hakim olmaya çalışan dönemin iki büyük gücü hangileridir ve bu hakimiyet mücadelesinin nedeni nedir?

Cevap= Yemen, Çin ve Hindistan’dan başlayıp deniz yoluyla ulaşılan ve buradan da Mısır ve Suriye limanlarına uzanan baharat yolunun kilit noktasında yer almaktaydı. Eski Çağda ilaç ve mumya yapımında kullanılan baharat olmak üzere, hayati öneme haiz bir çok ticaret malı bu yoldan taşınmaktaydı. İşte bu sebeplerden dolayı, dönemin iki önemli devleti Bizans imparatorluğu ve Sasani imparatorluğu bölgede hakimiyet kurmaya çalışmaktaydılar. Bizanslılar, Hıristiyan Habeşliler eliyle bölgeye müdahale ederken, Sasaniler yerli Yahudi kabilelerini kullanmaktaydılar.

Soru-6) Kuran’da bahsi geçen Ashabu’l Uhdud olayı nedir. Sonuçları nelerdir?

Yemen’de bir dönem hakim olan Yahudi kralı Zu-Navas, Necran Hıristiyanlarını katlettirdi. Bu olay, Kuran’da Ashabu’l Uhdud adıyla anılmıştır. Bu olay üzerine, bölgeye hakim olmaya çalışan Bizans İmparatorluğu, Habeşistan kralı eliyle bölgeye müdahalede bulunmuştur. Habeşistan’ın Hıristiyan kralı Yemen’i işgal etmiştir.

Soru-7) Kuran’da Ashabu’l Fil olarak geçen olaydan kısaca sözediniz?

Habeşistan’ın Hıristiyan kralı Ebrehe, Yemen’in işgalinden sonra Mekke Şehri üzerine yürümeye başlamıştır. Buradaki maksadı Mekke’deki Kabe’nin merkezi konumuna son vermek ve bütün Batı Arabistan’ı Bizans-Habeş hakimiyeti altına almaktı. M.S 550 veya 571’de Mekke’ye saldıran Ebrahe ve ordusu Allah’ın onlara musallat ettiği bir felaketle darma dağın olmuştur.

Soru-8) Kuran’da geçen Lut Kavmi’nin yaşadığı yer hakkında bilgi veriniz?

Lut Kavmi, şimdi Ürdün’ün doğu yakası denilen ve Irak ile Filistin arasında yer alan topraklarda yaşamışlardır. Burası Hicaz’dan Suriye ve Mısır’a giden yol üzerindedir. Kidab-ı Mukaddes’e göre merkezi Ölü Deniz altındaki Sodom ve Gomore şehirleridir. Buradan geçenler, Ölü Deniz’in güney doğusunda bu şehirlerin harabelerini görebilirler. Kutsal kitaplar, bu iki Şehrin dışında dört şehirden daha baseder ki bu şehirler arasında kilometrelerce bağlar, ekili-dikili araziler mevcudu.

Soru-9) Lut Kavimi’nin sonunu getiren nedir?

Tefsirler ışığında Kuran’da anlatılanlara göre, Hz. Lut’un kavmi arasıda sapkınlık başlamış, insanlar Allah’ın kendilerine helal kıldıklarıyla yetinmeyip hemcinsleriyle ilişki kurmaya başlamıştır. Bunun üzerine Allah, bir uyarıcı olarak kavimlerinden olan Hz. Lut’u onlara elçi olarak göndermiştir. Ancak onlar Hz.Lut’u dinlemedikleri gibi hadlerini de aştılar. Gücü her şeye yeten Allah’ta Hz. Lut’a inananlarla birlikte o beldeyi terk etmesini emretti. Ardından da Lut Kavmi büyük bir depremle yerin dibine geçirildi ve üzerlerini su kapattı.

Soru-10) Kuran’da Şuara Suresi ve Fecr Surelerinde bahsi geçen Semud Kavminin yaşadığı coğrafya neresidir belirterek bu kavim hakkında bilgi veriniz?

Semud Kavmi’nin ülkesi, Medine ile Tebük arasında, Vadiü’l Kurra’nın birkaç mil kuzeyindedir. Yerliler, bu gün bile buraya el-Hicr veya Medain-i Salih derler. Vadiü’l Kurra’ya gidildiğinde buranın sanki büyük bir depremle yerle bir olduğu görülünümü veren tepelerle karşılaşılır. Bu tepeler arasında uzunca bir sahada bu kavmin bıraktığı izlere rastlanır. Semud Kavminin en büyük özelliği Kuran’da da bahsi geçen kayalardan oydukları evlerdir. Onlar güç ve mimari hüner gösterisinde bulunmak için ovalarda evler yaparlardı. Fakat onlarda güç gösterisinde bulunup Rablerine karşı böbürlendiler. Sonuçta Allah’ta bir depremle onların kurduğu büyük ve gösterişli şehirlerini kendileriyle birlikte toprağa gömdü.

Soru-11) Ad kavmi kimdir ve nerelerde hüküm sürmüştür belirtiniz?

Ad, en eski Arap kavimlerinden birisiydi. Eski devirlerde bu kavmin kıssaları çok iyi bilinmekte ve tüm Arap kabilelerinin dillerinde dolaşmaktaydı. Onların güç, kudret ve zenginlikleri hakkındaki hikayeler meşhur ola gelmiştir. Eski Arap şiirinde de bu kavimden sıkça söz edilir. Arap kavimlerinde nesli ilk kesilen kavmin Ad Kavmi olduğu söylenir.

Ad Kavmi’nin insanları, etrafı Hicaz, Yemen ve Yemame ile çevrilmiş olan Ahkaf adındaki bir bölgede oturuyordular. Burasını merkez edinerek, Yemen, Umman ve Hadramut’tan Irak’a kadar uzanan çok geniş bir alana hükmediyorlardı.

Soru-12) Ad Kavmiyle ilgili yapılan en önemli araştırmayı belirtiniz?

Ad Kavmiyle ilgili, tarih yönünden kalıntıları çok eski olmakla beraber Güney Arabistan’da onlara atfedilen bazı harabeler halen vardır. Bu konuda 1837’de İngiliz Wellested bir araştırma başlatmış ve Hısn_ı Gurayb yakınlarında Ad peygamberden bahseden bir levhayı gün yüzüne çıkarmıştır.

Soru-13) Kuran-ı Kerim’de kıssaları anlatılan kavimleri araştırmamızın temel sebebi nedir?

Kuran, her nekadar insanlığı doğru yola sevk etmek için indirilmiş ilahi bir kitap olsa da içinde geçmişte yaşamış olan kavimlerin isimleri, hikayeleri ve özellikleri anlatılmaktadır. Bu durumda tarihçiler için büyük bir önem arz etmektedir. Çünkü tarihe yardımcı bazı bilim dallarından da faydalanılarak bu kavimler hakkında etraflıca bilgi edinile bilir. Buda bizim olayları ve olguları daha iyi anlamamıza yardımcı olur. Bunu bir örnekle açıklayacak olursak; Arap yarımadasında yaşamış ve Kuran’da bahsi geçen kavimler bilindiği takdirde İslamiyet ile birlikte büyük bir medeniyet oluşturan Arap toplumunun aslında daha önceleri bir alt yapısının olduğu bilinir. Bu alt yapıda önceden yaşamış ve tarih sahnesinden göçmüş Kuran’ın helak olduğunu söylediği kavimlerdir.

Ancak şu noktaya temas etmekte de fayda vardır. Bilindiği üzere Kuran, anlattığı olaylarla ilgili tarih vermemektedir. Burada bu sorunu çözmek için Kurani bir metodolojinin oluşturulması bu olayların anlaşılmasını kolaylaştırır.

“Sorularla Kuran’da Bahsi Geçen ve Arabistan da Yaşamış Kavimlerin Tefsirler Işığında kıssaları” için 2 yorum

  1. Kuranda bahsi geçen kavimlerin yaşadığı coğrafyayı gösterir bir harita varmı ve bizim okullarda anlatılan tarihte bu kavimlerden hiç bahsedilmiyor.Ben okunan tarihle kurandaki kavimleri karşılaştırdığım zaman kafam karışıyor.Acaba düz tarih mantığıyla bakıldığı zaman bu kavimlerin yaşadığı tarihler,ilişkide bulundukları bizim tarih kitaplarından öğrendiğimiz medeniyetler yokmu.

  2. kuran’da adı geçen tüm kavimlerin yaşadığı yerler vede onlara gelen peygamberler vede helak sebepleri lazım lütfen nasıl ulaşabilirim

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.