Erişkinde Kardiopulmoner Resüsitasyon

Kardiopulmoner resüsitasyon(cpr), günlük hayatta sıkça karşılaşacağımız kazalar sonucu kişide dolaşım ve solunumun durmasıyla başvurulacak temel ve hayat kurtarıcı müdahaledir.Kalbi durmuş bir kazazedenin dakikalar içinde solunumunun da duracağı akıldan çıkarılmamalıdır ve beyin oksijensizliğe yaklaşık 4-5 dakika dayanabilir bir organdır.

Temel yaşam desteği diye tanımladığımız ve kazazedeye kaza yerinde uygulanacak üç durum vardır;

a-airway(hava yolu açma)


b-breating(solunum sağlama.)

c-circulatıon(dolaşım sağlama.)

Karşılaştığımız herhangi bir kaza durumunda ilk yapılması gereken,ulaşılabilecek bir sağlık merkezine haber verip yardım çağırmaktır.(Unutulmamalıdır ki kazazedenin en kısa zamanda bir sağlık merkezine ulaştırılması şarttır.) Kurtarıcı haber verdikten sonra kazazedenin yüzünü yukarı bakar pozisyona getirmeli ve sağ/sol tarafına diz çökmelidir.Amaç öncelikle hastanın bilinç durumunu anlamak olacağından,omuzundan hafifçe sarsarak sözlü uyarı ile bilinç durumu kontrol edilmelidir.

Temel yaşam desteği a(airway)’sı için;kazazedenin ağzında yabancı cisim bulunması ya da dilinin geriye kaçıp kazazedeyi boğması durumlarının oluşabilmesini göz önünde bulundurarak ağız boşluğunu kontrol etmelidir ve varsa yabancı cisimleri çıkartmalıdır(Özellikle yaşlı hastalarda takma dişlere dikkat edilmelidir.).Kazazedenin solunum yolunun açık kalmasını sağlamak için,bir elini başından geriye doğru bastırılırken diğer elinin işaret ve orta parmağıyla kazazedenin çenesi öne çekmelidir.Kurtarıcı yanağını, kazazedenin göğsünü görecek şekilde ağzına yaklaştırmalıdır.Bu durumda üç anahtar kelime vardır;bak-dinle-hisset.Kurtarıcı hem hastanın göğüs hareketlerini takip etmeli(bak),nefes sesini duymayı denmeli(dinle) ve kazazedenin soluğunu yanağında hissetmelidir(hisset).Bunların olmadığını anladığında veya şüphe duyduğu her durumda(!) temel yaşam desteği b(breating)’sine muhakkak başlamalıdır.

Temel yaşam desteği b(breating)’si için;kurtarıcı kazazedenin alnında bulunan elinin işaret ve baş parmağıyla kazazedenin burun deliklerini kapatmalı ve çenesini öne çekerek ağzını açılmasını sağlamalıdır.Derin bir nefes alıp (Unutulmamalıdır ki havadaki oksijen oranı %21iken kurtarıcının kazazedeye vereceği havadaki oksijen oranı %16dır zira kurtarıcının solunum sonu oranıdır,bu yüzden mutlaka zorlu inspirasyon-derin soluk- alınmalıdır.)  ağzını kazazedenin dudakları çevresine hava yolu açık kalmayacak şekilde yerleştirmelidir.Yaklaşık 1,5-2 saniyede havanın kazazedenin akciğerlerine göndermeli ve ağzını kazazedenin ağzından ayırıp yeniden hava alırken kazazedenin akciğerlerindeki havayı çıkarması için 3-5 saniye beklemelidir.(Unutulmamalıdır ki inspirasyon-soluk alma- istemli,eksprasyon-soluk verme- refleksiftir.Bu yüzden kurtarıcı verdiği havayı kendisi çekmeyi denememelidir.)Bu işlemi aynı zaman aralıkları ile 12 kez tekrarlamalıdır.Suni solunumdan sonra hastanın karotis nabzını kontrol etmelidir zira kalp masajı yalnızca kalbi durmuş hastalara yapılır.

Hastanın karotis nabzı yoksa temel yaşam desteği c(circulatıon)’si için;kazazedenin kot kavsini palpe(dokunarak tespit) etmelidir.(Kot kavsi;12-son- kaburgaların oluşturduğu kavistir.)Her iki kot kavsinin birleştiği nokta olan sternum’un alt ucunu(iman tahtası kemiğinin alt ucu) tespit etmelidir.Masaj sternum’un(iman tahtası kemiği) alt 1/3üne yapılmalıdır.(Ki bu kadınlarda meme sarkmaları sebebiyle belirleyisi olmasa da erkeklerde yaklaşık meme uçlarının yatay birleştirme çizgisi üzerine denk gelir.)Kurtarıcı ellerinden bir tanesinin topuğunu belirlediği bölgeye koyduktan sonra, diğer elinin parmaklarını da ilk koyduğu ele kenetleyerek elinin topuğunu diğerinin üzerine koymalıdır.(Dikkat edilmesi gereken altta bulunan elin toğuğu dışında hiç bir kısmın hastaya tema etmediğidir.Özellikle parmaklar hastaya temas etmemelidir.)Kollarını kazazedenin gövdesine dik duruma getirerek,dirseklerini koldan kesinlikle kırılmayacak şekilde göğüs kafesinin yaklaşık 4-5cm çökmesini sağlayacak kuvvette bası uygulamalıdır.Bu işlemi dakikada 100kez olacak şekilde yapmalıdır kutarıcı.(Yapabilmenin kolay yolu kalp masajı yaparken 1001-1002… şeklinde saymaktır.Bu sayı söylemedeki zaman aralığı, tam bahsedilen dakikada 100 kez olacak şekle karşılık gelmektedir.)

2 yapay solunum-15 kalp masajı olacak şekilde bu sikluslar 4kez tekrarlanmalıdır.Bu işlemleri başarı ile gerçekleştirildikten sonra kazazedenin karotis nabzı kontrol etmelidir.Eğer dolaşımı yerine gelmediyse siklus tekrar etmeli,ancak sonuç olumluysa kazazedeyi en yakın sağlık merkezine ulaştırmalıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.