Tarih Sosyoloji İlişkisi

Tarih ile Sosyoloji birbirlerinden çok farklı disiplinler değillerdir. Söz konusu iki disiplin sosyal bilimler içinde birbirine en fazla yaklaşabilecek, en yakın düşünsel komşulardır. İkiside aynı konu ve sorunlar üstünde durur. Sosyoloji, sosyal gerçekliği; Tarih ise tarihsel gerçekliği inceler. Fakat tarihsel gerçeklik, toplumsal gerçekliğin dışında bir gerçeklik olarak değil, topyekün toplumsal gerçekliğin bir kesimi olarak varlık kazanır.
Tarihsiz bir Sosyoloji ve Sosyolojisiz bir Tarih mümkün değildir. Zaten Sosyolojinin kurucuları da(Comte, Marx, Spencer, Weber, Pareto, Durkheim, Montesquie, v.s) Tarih ile Sosyolojiyi birlikte düşünmüşlerdir.
Sosyoloji 20. yüzyılın ortalarından itibaren iki karşıt tehlikeyle yüz yüze gelmiştir. Bunlar, aşırı teorik olma ve aşırı amprik olma tehlikesidir. Sosyolojinin bu iki tehlikeyle karşılaşmasının nedenleri ise;
1-) Sosyologların büyük bir çoğunluğunun, çağdaş toplum üzerinde yoğunlaşma eğilimi taşımalarıyla Sosyolojinin merkezinin Avrupa’dan Amerika’ya kayması gösterilebilir.
2-) Sosyologların tarihten kopuşlarında işlevselciliğin(Amerikan Sosyolojisinin) büyük bir rolü vardır. İşlevselcilik, tarihsel olmayışından dolayı eleştirilmektedir.


Sosyoloji, kendisini söz konusu tehlikelerden koruyabilmesi için tarihe yönelmesi gerekir. Çünkü Sosyolojinin ortaya çıkışından bu yana araştırma nesnel tarihsele dayanmaktadır. C. W. Mills abimizde toplumbilimsel düşün(the sociological imagination) isimli kitabında tarih ile sosyolojinin bu kadar ilişkili olmasının nedenlerini 4 başlıkta toplamaktadır. Kısaca bunları değinmek gerekirse;
1-) Açıklanacak şeyin tarih içerisindeki durumu gözetilmelidir. Aksi takdirde gerçeklik elde edilemez.
2-) Tarihsel olmayan çalışmalar genelde durgun, sınırlı ve kısa dönemlidir. Mills’e göre tarihsel çalışmalar durgun, sınırlı ve kısa dönemli olmamalıdır. Herhangi bir sosyal yasa kesinlikle tarih dışında olamaz.
3-) Bir toplumu anlayabilmek için kesinlikle o toplumun tarhinin bilinmesi gerekir. Mills’e göre anlık ve geçici kavrayışkarı terk etmemiz gerekir.
4-) Tarihin bir bıçak gibi kesilip bir kesitinin incelenmesi de doğru olmaz. Birbirleriyle bağlantılı olarak incelenmelidir.
İşte bu nedenlerden dolayı Sosyoloji ve Tarih birbirleriyle ilişkilidir, diyor ve sözlerimizi bitiriyoruz efendim.

“Tarih Sosyoloji İlişkisi” için 4 yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.